สติอัตโนมัติ ลักษณะอย่างไร

 สวัสดีกัลยาณมิตรทุกท่าน

ในโลกที่เต็มไปด้วยสิ่งเร้าและความวุ่นวาย หลายคนคงเคยสัมผัสกับความรู้สึกที่อารมณ์อยู่เหนือเหตุผล รู้ตัวอีกทีก็เผลอแสดงกิเลสหรือความโกรธออกไปแล้ว การฝึกฝนสติจึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการพาชีวิตกลับสู่ความสงบ ทว่าในระดับของการฝึกฝนที่ลึกซึ้งขึ้น เราจะได้พบกับสภาวะที่เรียกว่า สติอัตโนมัติ หรือสภาวะที่สติเกิดขึ้นเองโดยไม่ต้องอาศัยการตั้งใจหรือสั่งการ

แล้วสภาวะของ สติอัตโนมัติ นั้น มีลักษณะและการทำงานอย่างไร

1. การทำงานที่ฉับไว   ตัดกระแสแห่งอารมณ์ทันที

โดยปกติ เมื่อมีสิ่งกระทบผ่าน ตา หู จดนลิ้น กาย หรือใจ จิตของเรามักจะปรุงแต่งต่ออย่างรวดเร็ว เช่น ได้ยินคำติชมก็เกิดความโกรธหรือความยินดีทันที แต่สำหรับผู้ที่มี สติอัตโนมัติ สติจะทำงานเหมือนกับ  ระบบเบรกอัตโนมัติ  เมื่อกิเลสหรืออารมณ์ขุ่นมัวเริ่มตั้งไข่ สติจะดีดตัวขึ้นมาเห็นสภาวะนั้นทันทีโดยที่เจ้าตัวไม่ได้พยายามนึกหรือบอกตัวเองว่า  ต้องมีสตินะ ผลลัพธ์คือความโกรธ ความโลภ หรือความฟุ้งซ่านนั้นจะขาดสะบั้นหรือหมดพลังลงในเสี้ยววินาที ก่อนที่จะทันปรุงแต่งกลายเป็นคำพูดหรือการกระทำ

2. เป็นเพียง  ผู้ดู  ไม่ใช่  ผู้เล่น  (The Observer State)

สภาวะจิตขณะเกิดสติอัตโนมัติ จะมีความรู้สึกเหมือนจิตแยกตัวออกมาเป็น ผู้สังเกตการณ์ สังเกตเห็นความสุข ความทุกข์ หรือความคิดที่แล่นผ่านเข้ามาในกายและใจ โดยไม่เข้าไปเป็นเจ้าของอารมณ์นั้นๆ ตัวอย่างเช่น เมื่อความเครียดเกิดขึ้น จิตจะเห็นว่า  มีความเครียดเกิดขึ้นในใจ  แต่ไม่ได้รู้สึกว่า  ฉันกำลังเครียด  ความรู้สึกทิ้งระยะห่างเช่นนี้ ทำให้จิตใจไม่เปรอะเปื้อนไปตามอารมณ์กระทบ เกิดความสงบ ตื่นตัว และทรงภูมิคุ้มกันทางใจอย่างสมบูรณ์

3. เบา สบาย และไม่เสียพลังงาน

สติที่ต้องอาศัย   ความตั้งใจ  หรือการกดข่ม มักทำให้เกิดความเครียดและเหน็ดเหนื่อย เพราะต้องคอยเกร็ง คอยจ้องมองสภาวะอยู่ตลอดเวลา เปรียบเสมือนคนที่เพิ่งฝึกปั่นจักรยานที่ต้องคอยทรงตัวด้วยความระมัดระวัง แต่ สติอัตโนมัติ เปรียบเหมือนคนที่ปั่นจักรยานเป็นจนคล่องแคล่ว ขึ้นนั่งเมื่อไหร่ก็ทรงตัวได้เองทันที จิตจึงมีความโปร่ง เบา สบาย เป็นธรรมชาติ และปล่อยวางได้เองโดยไม่ต้องใช้แรงบังคับ

สติอัตโนมัติ ไม่ได้หมายความว่าเราจะกลายเป็นหินที่ไร้ความรู้สึก หรือจะไม่โกรธ ไม่เศร้าอีกเลย หากแต่หมายถึง เมื่ออารมณ์เหล่านั้นเกิดขึ้น สติจะทำหน้าที่ระลึกรู้ได้เองทันที ทำให้จิตไม่จมทุกข์นาน และไม่หลงทำผิดพลาด

สภาวะนี้ไม่ใช่สิ่งมหัศจรรย์ที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เป็นผลลัพธ์จากการฝึกฝนสะสมสติในชีวิตประจำวันอย่างต่อเนื่อง จนจิตเกิดความจำสภาวะ (สภาวจำ) และเมื่อถึงจุดที่สติสั่งสมจนเต็มเปี่ยม มันก็จะทำงานของมันเองอย่างทรงพลังและเป็นธรรมชาติ นำพาชีวิตไปสู่ความสงบเย็นอย่างแท้จริง

หรืออาจกล่าวในแบบนักภาวนาชั้นลึกๆ   สติอัตโนมัติ คือสติที่ผัสสะกระทบอะไรรู้เนื้อรู้ตัวทั้งหมดโดยไม่ได้บังคับ เป็นธรรมชาติรู้อย่างแท้จริง และเมื่อสติอัตโนมัติ ก้จะได้ตัวรู้อัตโนมัติขึ้นมมาพร้อมกัน

จะรู้ตัวทั่วพร้อมโดยไม่มีคำบริกรรมใดๆ  โล่ง โปรง  สบาย  

ขอบคุณกัลยาณมิตรทุกท่านครับ

อ่านเนื้อหาเพิ่มเติม  

http://nat2436000.bloggang.com       ( เลือก  Group Blog )