โคตรภูญาณ ข้ามสู่อริยบุคคล ที่ควรเห็นถูก

สวัสดีกัลยาณมิตรทุกท่าน


หัวข้อนี้มาทำความเข้าใจ   โคตรภูญาณ


โคตรภูญาณ มีคำเรียกอธิบายและชื่อเรียกอื่นในทางพระพุทธศาสนา ดังนี้

ญาณครอบโคตร — เป็นความหมายแปลตามศัพท์ หมายถึง ปัญญาหยั่งรู้ที่ตัดขาดหรือข้ามพ้นจากภาวะปุถุชน (ปุถุชนโคตร) เพื่อเข้าสู่อริยบุคคล (อริยโคตร)

ญาณหัวต่อ หรือ หัวต่อแห่งอริยมรรค — เรียกตามลักษณะหน้าที่ที่เป็นสะพานหรือประตูเชื่อมระหว่างโลกียภูมิ (กิเลส/สังขารธรรม) กับโลกุตตรภูมิ (พระนิพพาน)

วิปัสสนาญาณที่ 13 — ลำดับชื่อเรียกในระบบ โสฬสญาณ (ญาณ 16)

โคตรภูชวนจิต — เรียกตามสภาวะทางอภิธรรม (ปัญญาเจตสิกที่เกิดร่วมกับจิตในขณะนั้น)


ในวิถีจิตของการบรรลุธรรม (มัคควีถี) สภาวะจะเกิดขึ้นแบบสืบต่อกันทันทีตามลำดับดังนี้

อนุโลมญาณ (3 ขณะจิต) — ปรับระดับจิตเพื่อเตรียมรับอารมณ์นิพพาน

โคตรภูญาณ (1 ขณะจิต) — ทำหน้าที่แลกเปลี่ยนอารมณ์ จากที่เคยจับรูปนาม/สังขารธรรม เปลี่ยนไปหน่วงเอา "พระนิพพาน" เป็นอารมณ์ครั้งแรก

ดับ    ดับจิต / เจตสิก     ....     ดับ   ไม่มีแสดงในตำรา     ***  

มรรคญาณ (1 ขณะจิต) — ทำหน้าที่ตัดสังโยชน์ (กิเลส) ทันที

ผลญาณ (2-3 ขณะจิต) — เสวยอารมณ์พระนิพพานอันสงบเย็น


......... โคตรภูญาณ ...........

บรรลุธรรมเป็นอริยบุคคล    โสดาบัน  เรียก   โคตรภูญาณ

อริยบุคคลอื่นๆ  สูงขึ้นไป  เรียก     โวทานญาณ      


ลำดับการบรรลุญาณที่ทำหน้าที่เปลี่ยน/ส่งต่ออารมณ์ความหมาย / หน้าที่
โสดาปัตติมรรคโคตรภูญาณข้ามพ้นโคตรปุถุชน เข้าสู่โคตรอริยบุคคล
สกทาคามีมรรคโวทานญาณทำจิตของพระอริยบุคคลให้ผ่องใสหมดจดขึ้น
อนาคามีมรรคโวทานญาณทำจิตของพระอริยบุคคลให้ผ่องใสหมดจดขึ้น
อรหัตตมรรคโวทานญาณทำจิตของพระอริยบุคคลให้ผ่องใสหมดจดถึงที่สุด






การสัมผัสพระนิพพาน  .... รู้ได้ผ่าน อายตะนะ  ก่อนดับ   หลังดับ   จึงรู้ว่าดับ  **

ลักษระเดียวกับการหลับ  จะรู้ได้จาก   ก่อนหลับ   และ  หลังจากตืน  ... จึงรู้ว่าหลับ



ครอบงำความเป็นไป    แล่นไปสู่        ความไม่เป็นไป

ครอบงำสังขารนิมิตภายนอก     แล่นไปสู่      อนิมิต

ความหมายทั่วไป  คือ    ทวนกระแส     ..........     ถ้าแสดงสภาวะ  คือ   ดับทวนกระแส  เข้าหานิพพาน










นามดับหมด     เหลือ    วิญญาณ  ไปตั้งอยู่กับ รูป   .......   อาจเรียกว่าธาตุรู้



ผัสสะภายนอก  ทำงานปกติ

ผัสสะภายใน   ดับ

เป็นรูปแบบของ   สัญญาดับ    ....  หน่วงที่จิตสังขาร

อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่   ...  👉   ออกจากนิโรธ ( ความดับ ) จะเกิด 2 รูปแบบสภาวะ


ธรรมชาติ     โคตรภูญาณ   .........    ไม่สามารถเห็นได้ทัน        แต่จะทวนการเกิดกระบวนกายภายหลังถึงเข้าใจ

แต่ครูอาจารย์พระอรหันต์   ที่จบแล้ว    จะเทียบเคียงสภาวะจาก   สัญญาเวทยิตนิโรธ    ดับได้ไม่จำกัดกาล   ดับเนื่องๆ

ขณะที่อยู่กับโลก   จิตท่านสิ้นตัณหา   ก็น้อมไปดับตรงนั้นเลย    บางวันหลายๆรอบ   ....  จุดนี้ท่านจะเห็นบ่อยจึงอธิบายได้

แต่  เสขะบุคคล    ไม่มีทางทันเห็น    โคตรภูญาณ   หรือ    โวทานญาณ


เพิ่มเติม   


สัญญาเวทยิตนิโรธ   นิพพานโดยปริยาย    หมดเจตนาถึงเข้าถึง

นิโรธสมาบัติ   ไม่ใช่นิพพาน    ยังมีเจตนา

อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่    ....  👉      ความสับสนระหว่าง .. สัญญาเวทยิตนิโรธ กับ นิโรธสมาบัติ


ขอบคุณกัลยาณมิตรทุกท่าน





Thumbnail Seller Link
เรื่องสั้น .. แค่เข้าใจ
VTK
www.mebmarket.com
ขอให้เรื่องราวเหล่านี้เป็นพื้นที่เล็ก ๆ ให้คุณได้พักใจ ได้เห็นความจริงอย่างอ่อนโยนและได้กลับมาเข้าใจตัวเองอีกครั้ง เพราะบางที สิ่งที่เราตามหามานาน ...
Get it now

Thumbnail Seller Link
เรื่องสั้น งานเท่าเดิมแต่ใจไม่เท่าเดิม
VTK
www.mebmarket.com
หนังสือเล่มเล็กๆ ขนาด 5 เรื่องสั้นนี้ ไม่ได้ถูกเขียนขึ้นเพื่อบอกให้คุณทิ้งงานหรือละทิ้งหน้าที่ทางโลก แต่เขียนขึ้นเพื่อชวนคุณมา "พักหายใจ" แล...
Get it now

ความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

เสียงเงียบในถ้วยชา ( เรื่องสั้น พุทธธรรมกับชีวิต 1 )

ไตรลักษณ์ กับชีวิตที่เป็น

นิพพาน แสดงสภาวะ ก่อนดับ / ดับ / หลังดับ